Ua hoʻopau ʻia ka United Nations Climate Change Conference (COP28) me kahi ʻaelike i kapa ʻia ʻo The UAE Consensus, e hoʻonohonoho ana i kahi papahana makemake nui e mālama i ka 1.5 ° C i ka hiki. Kāhea kēia i nā ʻaoʻao e hoʻololi i nā wahie mōʻalihaku a hiki i ka neʻe ʻana o ka net zero e 2050. Malia paha, hoʻomaka kēia i ka hoʻomaka o ka hopena ka mō'ī wā wahie.
ka waihona waiwai honua, ʻo ka loiloi piha mua loa o ka holomua hui ʻana i ka hoʻokō ʻana i nā pahuhopu aniau o 2015 Paris Agreement i hāʻawi ʻia e COP28 i ʻike ʻia e pono e ʻoki ʻia nā hoʻokuʻu kinoea hoʻomehana honua i 43% e 2030, i hoʻohālikelike ʻia me nā pae 2019, e kaupalena i ka hoʻomehana honua i 1.5°C. Akā ua ʻike ʻia ka loiloi ua hala nā ʻaoʻao i ka wā e hoʻokō ai i kā lākou mau pahuhopu Paris Agreement. No laila, ua kāhea ka waihona i nā ʻaoʻao e ʻekolu i ka mana o ka ikehu hou, e pāpālua i ka hoʻomaikaʻi ʻana i ka ikehu i ka makahiki 2030, e hoʻemi i ka mana lanahu i hoʻopau ʻole ʻia, e hoʻopau i ka pono ʻole. ka mō'ī nā kōkua wahie, a e hana i nā hana ʻē aʻe e hoʻokuke aku i ka hoʻololi mai ka mō'ī nā wahie i nā ʻōnaehana ikehu, ma ke ʻano kūpono, hoʻonohonoho a kaulike, me nā ʻāina kūkulu e hoʻomau nei i ke alakaʻi. I ka wā pōkole, paipai ʻia nā ʻaoʻao e hele mai i mua me nā pahuhopu hoʻemi hoʻokuʻu ʻana i ka hoʻokele waiwai a hoʻopaʻa ʻia me ka palena 1.5°C i kā lākou hoʻolālā hana aniau a hiki i ka makahiki 2025.
Hāʻawi ka UAE Consensus i ka pane i ka Global Stocktake a hāʻawi i nā pahuhopu nui o ka ʻaelike Paris. ʻO nā ʻōlelo koʻikoʻi o ka ʻae ʻana:
- He kuhikuhi no ka hoʻololi ʻana mai nā mea a pau ka mō'ī nā wahie e hiki ai i ka honua ke hōʻea i ka net zero emissions e 2050.
- ʻO kahi hana koʻikoʻi i mua i nā manaʻolana no ka pōʻai aʻe o nā Nationally Determined Contributions (NDCs) ma o ka paipai ʻana i "nā pahu hoʻemi hoʻemi hoʻokele waiwai."
- Ke kūkulu nei i ka manawa ma hope o ka papahana hoʻoponopono hoʻolālā kālā, e ʻike ana i ke kuleana o nā keʻena helu hōʻaiʻē no ka manawa mua, a me ke kāhea ʻana i ka piʻi ʻana o ka ʻae kālā a me ka hāʻawi kālā.
- ʻO kahi pahuhopu kikoʻī hou i nā mea hou ʻekolu a me ka pono o ka ikehu pālua e 2030.
- ʻO ka hoʻomaopopo ʻana i ka pono e hoʻonui nui i ke kālā hoʻoponopono ma mua o ka pālua ʻana no ka hoʻokō ʻana i nā pono wikiwiki a ulu.
Ma waho o ka Global Stocktake, ʻO COP28 Hāʻawi i nā hopena kūkākūkā e hana i ka Loss and Damage, e hoʻopaʻa ana i $ 792 miliona o nā hoʻohiki mua, e hāʻawi ana i kahi papa hana no ka Global Goal on Adaptation (GGA), a me ka hoʻokumu ʻana i ke kuleana o ka Youth Climate Champion e hoʻokomo i nā ʻōpio i nā COP e hiki mai ana. Ma lalo o ka huina o ka Action Agenda ma COP28, ʻoi aku ma mua o $85 biliona kālā i hoʻoulu ʻia a ua hoʻomaka ʻia nā ʻōlelo hoʻohiki a me nā ʻōlelo hoʻolaha he 11 a loaʻa ke kākoʻo mōʻaukala.
***
Sources:
- UNFCCC. Nūhou - Nā hōʻailona ʻaelike COP28 "Hoʻomaka o ka hopena" o ka wāwahie Era wahie. Loaʻa ma https://unfccc.int/news/cop28-agreement-signals-beginning-of-the-end-of-the-fossil-fuel-era
- COP28 UAE. Nūhou - Hāʻawi ʻo COP28 i ka ʻikepili mōʻaukala ma Dubai e hoʻolalelale i ka hana aniau. Loaʻa ma https://www.cop28.com/en/news/2023/12/COP28-delivers-historic-consensus-in-Dubai-to-accelerate-climate-action
***
