ʻO Vera Rubin: ʻO ke kiʻi hou o Andromeda (M31) i hoʻokuʻu ʻia ma ka Hoʻohanohano 

ʻO ke aʻo ʻana iā Andromeda na Vera Rubin i hoʻonui i ko mākou ʻike o nā galaxies, alakaʻi i ka ʻike ʻana i ka mea ʻeleʻele a hoʻololi i ka ʻike o ke ao holoʻokoʻa. No ka hoʻomanaʻo ʻana i kēia, ua hoʻokuʻu ʻo NASA i nā kiʻi hou o Andromeda a i ʻole M31 galaxy i mea e mahalo ai i kāna hoʻoilina.  

Aia i loko o ka Local Group (LG) i loaʻa ma luna o 80 galaxies, Andromeda galaxy (ʻike pū ʻia ʻo Messier 31 a i ʻole M 31) a me ko mākou home galaxy Milky Way (MW) he mau galaxes nui i hoʻokaʻawale ʻia e kahi mamao o 2.5 miliona mau makahiki māmā. He mau galaxia spiral wale nō lākou i ʻike ʻia e ka maka ʻōlohelohe, no laila ua hoihoi nui ʻia i ka poʻe kilo hōkū. ʻO ka hoʻokomo ʻana i loko o ka Milky Way he mea paʻakikī ke aʻo ʻana iā ia no laila ua hilinaʻi nā astronomers iā Andromeda no ke aʻo ʻana i ke ʻano a me ka ulu ʻana o kā mākou. galaxy home.   

I nā makahiki 1960, ua aʻo ʻo Vera Rubin ka mea kilo hōkū iā Andromeda a me nā galaxia ʻē aʻe. Ua ʻike ʻo ia i ka holo ʻana o nā hōkū ma nā ʻaoʻao waho o nā galaxes me ka wikiwiki e like me ka wikiwiki o nā hōkū i ke kikowaena. Ma ia ʻano, ua lele ka galaxy no ka huina i hāʻawi ʻia o nā mea i ʻike ʻia, ʻaʻole naʻe pēlā. ʻO ia ka manaʻo e loaʻa kekahi mau mea i ʻike ʻole ʻia e hoʻopaʻa i nā galaxies a hoʻohuli iā lākou i ka wikiwiki kiʻekiʻe. Ua kapa ʻia ka mea ʻike ʻole ʻia he "mea ʻeleʻele." ʻO nā ana ʻana o Vera Rubin o nā ʻōuli o Andromeda i hōʻike mua loa i ka mea ʻeleʻele a ua hoʻohālikelike i ke ʻano o ka physics.  

ʻO ke aʻo ʻana iā Andromeda na Vera Rubin i hoʻonui i ko mākou ʻike o nā galaxies, alakaʻi i ka ʻike ʻana i ka mea ʻeleʻele a hoʻololi i ka ʻike o ke ao holoʻokoʻa. No ka hoʻomanaʻo ʻana i kēia, ua hoʻokuʻu ʻo NASA i nā kiʻi hou o Andromeda a i ʻole M31 galaxy i mea e hoʻomaikaʻi ai i ka hoʻoilina o Vera. Aia i loko o ke kiʻi hui ka ʻikepili o ka galaxy i lawe ʻia e nā telescopes like ʻole ma nā ʻano kukui like ʻole.  

ʻO ka Andromeda Galaxy (M31) i nā ʻano kukui like ʻole.
X-ray: NASA/CXO/UMass/Z. Li & QD Wang, ESA/XMM-Newton; Infrared: NASA/JPL-Caltech/WISE, Spitzer, NASA/JPL-Caltech/K. Gordon (U. Az), ESA/Herschel, ESA/Planck, NASA/IRAS, NASA/COBE; Lekiō: NSF/GBT/WSRT/IRAM/C. Kalaka (STScI); Ultraviolet: NASA/JPL-Caltech/GALEX; Optical: Andromeda, Manaʻo ʻole © Marcel Drechsler, Xavier Strottner, Yann Sainty & J. Sahner, T. Kottary. Hoʻopili kiʻi kiʻi: L. Frattare, K. Arcand, J.Major

I loko o nā kiʻi kikoʻī hoʻokahi, ʻike ʻia ʻo Andromeda me kahi pālahalaha, e like me nā galaxies a pau i nānā ʻia ma kēia mamao a me kēia kihi. ʻO kona mau lima wiliwili a puni i ke kumu ʻālohilohi, e hana ana i kahi ʻano diski. Ma kēlā me kēia kiʻi, pili kēia galactic pili i ka Ka Milky Way he ʻano like a me ke ʻano, akā ʻokoʻa loa nā kala a me nā kikoʻī e hōʻike ana i ka ʻike hou. I ka nui o nā kiʻi, ua hili ʻia ka ʻili palahalaha o ka galaxy e kū pono i ko mākou hema hema.  

Hoʻokahi-spectrum kiʻi Hōʻike ʻia nā hiʻohiʻona o M31 Nā Kumuwaiwai ʻikepili  
Nā kaumākū X ʻAʻohe lima spiral i ke kiʻi X-ray. ʻIke ʻia ka pāhawewe ikehu kiʻekiʻe a puni ka lua ʻeleʻele nui ma ke kikowaena o M31 a me nā mea liʻiliʻi liʻiliʻi ʻē aʻe a paʻa hoʻi i hoʻopuehu ʻia ma ke aniani. ʻO Chandra a me ka ESA o XMM-Newton Space X-ray Observatories. (hōʻike ʻia ma ka ʻulaʻula, ka ʻōmaʻomaʻo, a me ka uliuli)  
Ultraviolet (UV)  ʻIke ʻia nā lima wiliwili i ka uliuli a me ke keʻokeʻo, me ka pōleʻa keʻokeʻo keʻokeʻo ma ke kumu.  ʻO GALEX i hoʻomaha ʻia e NASA (uliuli) 
'ōnohi ʻO ke kiʻi ʻeleʻele a hinahina, ʻike ʻia nā lima wiliwili e like me nā apo uahi mae. Hoʻopili ʻia ka ʻeleʻele o ke ākea me nā kiko o ka mālamalama, a ʻālohilohi kahi kiko liʻiliʻi ma ke kumu o ka galaxy.  Nā telescope pili honua (Jakob Sahner a me Tarun Kottary) 
Infrared (IR) ʻO ke apo wiliwili keʻokeʻo e hoʻopuni ana i kahi kikowaena polū me kahi kumu gula liʻiliʻi, ʻo nā lima o waho he ahi.  ʻO Spitzer Space Telescope, ka Infrared Astronomy Satellite, COBE, Planck, a me Herschel (ʻulaʻula, ʻalani, a me ka poni) o NASA. 
Radio  ʻIke ʻia ka ʻulaʻula a me ka ʻalani nā lima wili, e like me ke kaula e ʻā ana. He ʻeleʻele ke kikowaena, ʻaʻohe kumu i ʻike ʻia. ʻO ke Telescope Radio Synthesis Westerbork (ʻulaʻula-ʻalani) 
   

Ma ke kiʻi hui, ʻo nā lima wiliwili ke kala o ka waina ʻulaʻula kokoke i nā ʻaoʻao o waho, a me ka lavender kokoke i ke kikowaena. Nui a ʻālohilohi ke kumu, i hoʻopuni ʻia e ka pūʻulu o nā kikoʻī uliuli a me ka ʻōmaʻomaʻo. ʻO nā ʻili liʻiliʻi ʻē aʻe ma nā ʻano kala like ʻole e kau ana i ka galaxy, a me ka ʻeleʻele o ka lewa a puni. 

Kōkua kēia hōʻiliʻili i ka poʻe astronomers e hoʻomaopopo i ka ulu ʻana o ka Milky Way, ka galaxy spiral a mākou e noho nei. 

*** 

Sources:  

  1. ʻatikala kiʻi NASA - Kaʻana like ʻo Chandra o NASA i kahi ʻike hou o kā mākou hoa noho Galactic. Hoʻopuka ʻia 25 Iune 2025. Loaʻa ma https://www.nasa.gov/image-article/nasas-chandra-shares-a-new-view-of-our-galactic-neighbor/ 
  1. ʻO Rubin Observatory. ʻO wai ʻo Vera Rubin? Loaʻa ma  https://rubinobservatory.org/about/vera-rubin  

*** 

Latest

ʻO ka Future Circular Collider (FCC): Hōʻike ka ʻaha CERN i ka haʻawina kūpono

ʻO ka ʻimi ʻana i nā pane i nā nīnau hāmama (e like me, ka mea ...

ʻO Chernobyl Fungi ma ke ʻano he pale kūʻē i nā kukui Cosmic no nā Misiona Deep-Space 

I ka makahiki 1986, ʻo ka 4th unit o Chernobyl Nuclear Power Plant ma Ukraine...

ʻO ka Myopia Control in Children: Essilor Stelest Eyeglass Lenses i ʻae ʻia  

ʻO ka myopia (a i ʻole ka ʻike kokoke) i nā keiki he mea nui loa ia ...

Mea ʻeleʻele i ke kikowaena o kā mākou Home Galaxy 

Hana ʻo Fermi telescope i ka nānā maʻemaʻe o ka hoʻokuʻu ʻana o ka γ-ray ...

ʻAi ʻAi ʻAi ʻAi ʻAi ʻAi ʻAi ʻAi Mai kekahi Mea Kuke Aluminum a keleawe 

Ua hōʻike ka hopena hōʻike i kekahi alumini a me ke keleawe ...

NISAR: ʻO ka Radar Hou i ka lewa no ka palapala ʻāina pololei o ka Honua  

NISAR (acronym no NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar a i ʻole NASA-ISRO...

LekaʻElele

Mai nele

Hoʻohana i nā Nanowires no ka hana ʻana i nā ʻanuʻu palekana a ikaika

Ua ʻike ʻo Study i kahi ala e hana ai i nā pākaukau e...

Hiki ke hoʻohana ʻia nā Antibodies Monoclonal a me nā lāʻau lapaʻau i hoʻokumu ʻia i ka protein e mālama i nā maʻi maʻi COVID-19

ʻO nā mea olaola e kū nei e like me Canakinumab (monoclonal antibody), Anakinra (monoclonal...

He Laau Hou no ka Makapo Hanau

Hōʻike ka haʻawina i kahi ala hou e hoʻohuli ai i ka makapō genetic ...

Loaʻa i ka poʻe kālaihonua ka pahi kaua keleawe he 3000 makahiki 

I ka wā o ka ʻeli ʻana i ka Donau-Ries ma Bavaria ma Kelemānia, ...

Pehea e pale aku ai ka he'e kane i ka hoohanaia e ka wahine  

Ua ʻike ka poʻe noiʻi ua loaʻa i kekahi mau heʻe kala polū kāne ...
Umesh Prasad
Umesh Prasad
ʻO Umesh Prasad ka mea hoʻoponopono hoʻokumu o "Scientific European". He ʻokoʻa kona ʻano hoʻonaʻauao ma ka ʻepekema a ua hana ʻo ia ma ke ʻano he kauka lapaʻau a kumu kumu ma nā ʻano hana like ʻole no nā makahiki he nui. He kanaka ʻano nui ʻo ia me kahi ʻano kūlohelohe no ka kamaʻilio ʻana i nā holomua hou a me nā manaʻo hou i ka ʻepekema. No kāna huakaʻi e lawe mai i ka noiʻi ʻepekema i ka puka o ka poʻe maʻamau i kā lākou ʻōlelo maoli, ua hoʻokumu ʻo ia i ka "Scientific European", kēia moʻolelo multi-lingual, open access digital platform e hiki ai i ka poʻe ʻōlelo Pelekane ke komo a heluhelu i nā mea hou loa o ka ʻepekema i kā lākou ʻōlelo maoli, no ka maʻalahi hoʻomaopopo, mahalo a me ka hoʻoikaika ʻana.

ʻO ka Future Circular Collider (FCC): Hōʻike ka ʻaha CERN i ka haʻawina kūpono

ʻO ka ʻimi ʻana i nā pane i nā nīnau hāmama (e like me, nā ʻāpana kumu i mea pōʻeleʻele, no ke aha ka mea e hoʻomalu ai i ke ao holoʻokoʻa a no ke aha ka mea-antimatter asymmetry, he aha ka ikaika...

ʻO Chernobyl Fungi ma ke ʻano he pale kūʻē i nā kukui Cosmic no nā Misiona Deep-Space 

I ka makahiki 1986, ua loaʻa i ka 4th unit o Chernobyl Nuclear Power Plant ma Ukraine (ko Soviet Union ma mua) i ke ahi nui a me ka pahū mahu. Ua hoʻokuʻu ʻia ka ulia pōpilikia ma mua o 5% o ka radioactive ...

ʻO ka Myopia Control in Children: Essilor Stelest Eyeglass Lenses i ʻae ʻia  

ʻO ka Myopia (a i ʻole ka ʻike kokoke) i nā keiki he maʻi ʻike nui loa. Ua manaʻo ʻia e piʻi ka laha honua ma kahi o 50% e ka ...

E haʻalele i kahi REPLY

Eʻoluʻolu e kau i kāu manaʻo!
Eʻoluʻolu e kau i kou inoa maʻaneʻi

No ka palekana, koi ʻia ka lawelawe o Google ʻo reCAPTCHA e koi ʻia ma lalo o ka Google Kulekele pilikino a Terms of E ho ohana i.

ʻAe ʻae wau i kēia mau ʻōlelo.