ʻO James Webb Space Telescope (JWST) , ka hale kiaʻi lewa i hoʻolālā ʻia e hana i ka astronomy infrared a hoʻokuʻu pono ʻia ma ka lā 25 o Dekemaba 2021 e hiki ai i ʻelua mau hui noiʻi ke aʻo i nā galaxies mua loa o ke ao holoʻokoʻa . E hoʻohana nā hui noiʻi i nā mea hana ikaika o JWST (NIRISS, NIRCam a me NIRSpec) e hopu a wehewehe i kekahi o nā galaxies mua loa.
E kālele ana ka Next Generation Deep Extragalactic Exploratory Public (NGDEEP) Survey i ka Hubble Ultra Deep Field ma ke kuhikuhi ʻana i ka Near-Infrared Imager a me Slitless Spectrograph (NIRISS) o ke kelepona ma luna o ke kahua mua ʻo Hubble Ultra Deep Field a me ke Kāmela Near-Infrared (NIRCam) ma ke kahua like. E hopu nā mea hana ʻelua ʻo NIRISS lāua ʻo NIRCam i ka mālamalama infrared (ua hoʻololi ʻia ma muli o ka hoʻonui ʻia ʻana o ke ao holoʻokoʻa ). E hoʻokuʻu koke ʻia ka ʻikepili no ka pono o nā mea noiʻi.
E ʻike pū ana ka hui NGDEEP i nā mea metala i loko o nā galaxies mua, ʻoi aku hoʻi i nā mea liʻiliʻi a me nā mea ʻeleʻele ʻaʻole i aʻo pono ʻia a hiki i kēia manawa. ʻO ke aʻo ʻana i nā mea metala o nā galaxies ke ala maʻamau e hahai ai i ka ulu ʻana ma waena o ka manawa cosmic. He hydrogen a me helium wale nō i ka hoʻomaka ʻana o ke ao holoʻokoʻa . Ua hoʻokumu ʻia nā mea hou e nā hanauna o nā hōkū . ʻO ke aʻo ʻana i nā mea metala o nā galaxies e kōkua i ka hoʻolālā pololei ʻana i ka wā i loaʻa ai nā mea like ʻole a hoʻohou i nā hiʻohiʻona e hōʻike ana i ke ʻano o ka ulu ʻana o nā galaxies i ke ao holoʻokoʻa mua.
E nānā ana ka hui noiʻi ʻē aʻe i ka Hubble Ultra Deep Field mua me ka hoʻohana ʻana i ka microshutter array i loko o ka Near-Infrared Spectrograph (NIRSpec) o ke kelepona. E hāʻawi kēia i ka hāpana nui mua o nā galaxies mua loa i kū i ke ao holoʻokoʻa mua e hiki ai i nā mea noiʻi ke hoʻomaopopo pono iā lākou.
Ua hoʻomaka ka moʻolelo o ke aʻo ʻana i ke ao holoʻokoʻa mua i ka makahiki 1995 me ka hoʻoholo e hoʻokau i ka Hubble Space Telescope (HST) ma kahi mea ʻole ma ke kahua i ʻimi ʻole ʻia ma mua ma ka lewa. Ua hopu ʻo Hubble ma kahi o 3000 mau kiʻi o nā galaxies ma nā pae like ʻole o ka ulu ʻana o nā hōkū. ʻIke ʻia ʻo Hubble Deep Field, ʻo kēia mau kiʻi nā kiʻi mua o nā galaxies mua a ua hoʻololi i ke kahua o ka astronomy.
Ma ke ʻano he pani o ka Hubble space telescope (HST), ke hāpai nei ʻo James Webb Space Telescope (JWST) i ka hoʻoilina o ka Hubble space telescope ma ke kahua o ke aʻo ʻana i ke ao mua . ʻO ka pahuhopu o Webb telescope ka ʻimi ʻana i ka mālamalama mai nā hōkū mua a me nā galaxies i hoʻokumu ʻia ma ke Ao Holoʻokoʻa ma hope o ka Big Bang e aʻo i ka hoʻokumu ʻia ʻana a me ka ulu ʻana o nā galaxies, e hoʻomaopopo i ka hoʻokumu ʻia ʻana o nā hōkū a me nā ʻōnaehana honua a e aʻo i nā ʻōnaehana honua a me ke kumu o ke ola.
ʻOkoʻa loa ke ao holoʻokoʻa mua i nā makahiki he mau haneli miliona mua ma hope o ka pahū nui. He wahi ʻokoʻa loa ia. ʻO kēia ka manawa i hoʻomaka ai nā galaxies mua o ke ao holoʻokoʻa e hana. Ua ʻike ʻia nā galaxies mamao he nui e nā telescope akā ʻaʻohe ma mua o 400 miliona mau makahiki ma hope o ka pahū nui. Pehea ke ʻano o nā galaxies i ola ma mua? Ma luna o ka mea i ʻōlelo ʻia, e pane nā hui noiʻi ʻelua i kēia ma ka hōʻike ʻana i nā kikoʻī o nā mokuna mua loa o ka ulu ʻana o nā galaxies.
***
Sources:
- NASA 2022. ʻO ka Webb o NASA e wehe i ka waiwai o ke ao holoʻokoʻa, i hoʻopuka ʻia 22 Iune 2022. Loaʻa ma ka pūnaewele ma https://webbtelescope.org/contents/news-releases/2022/news-2022-015.html Loaʻa i ka 23 Iune 2022.
- Prasad U., 2021. ʻO James Webb Space Telescope (JWST): ʻO ka First Space Observatory i hoʻolaʻa ʻia i ke aʻo ʻana o ke ao holoʻokoʻa. ʻElepa ʻepekema. Paʻi ʻia 6 Nowemapa 2021. Loaʻa ma ka pūnaewele ma http://scientificeuropean.co.uk/sciences/space/james-webb-space-telescope-jwst-the-first-space-observatory-dedicated-to-the-study-of-early-universe/
***
