He mea koʻikoʻi ka hoʻonohonoho ʻana i ke ʻano hiamoe-ala i ka pō o ke ao no ke olakino maikaʻi. Hoʻokaʻawale ʻo WHO i ka hoʻopau ʻana i ka uaki kino ma ke ʻano he carcinogenic. Ua noiʻi ʻia kahi noiʻi hou ma The BMJ i nā hopena kūpono o nā ʻano moe (makemake i ke kakahiaka a i ke ahiahi paha, ka lōʻihi o ka hiamoe a me ka insomnia) i ka pilikia o ka ulu ʻana i ka maʻi kanesa o ka umauma a ʻike ʻia nā wahine me ka makemake e ala i ke kakahiaka he haʻahaʻa haʻahaʻa, inā hoʻi ka ʻoi aku ka lōʻihi o ka hiamoe ma mua o 7-8 mau hola e hoʻonui ai i ka maʻi kanesa o ka umauma.
Ua hoʻokaʻawale ka International Agency for Research on Cancer o ka World Health Organization i ka hana shift e pili ana i ka hoʻopilikia ʻana o ka circadian ma ke ʻano he carcinogenic paha i nā kānaka. Kuhikuhi nā hōʻike i kahi pilina maikaʻi ma waena o ka hoʻopilikia ʻana i ka uaki kino a me ka hoʻonui ʻia o ka pilikia o ka maʻi kanesa.
Ua hōʻike ʻia nā haʻawina he kiʻekiʻe aʻe ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai umauma o nā wahine hana e hana ana i ka pō ma muli o ka hoʻopilikia ʻana o ka uaki o loko o ke kino i hoʻokumu ʻia e nā ʻano hiamoe ʻano ʻole a hoʻopilikia ʻia, ka ʻike ʻana i ka mālamalama i nā hola napoʻo a me nā loli o ke ʻano o ka nohona. Eia nō naʻe, ʻaʻole nui nā haʻawina i kālele i ka noiʻi ʻana i nā pilina ma waena o nā ʻano hiamoe o kekahi (a) ka chronotype o kekahi i ka manawa o ka hiamoe a me nā hana maʻamau (ʻano hiamoe-ala) (b) ka lōʻihi o ka hiamoe a me (c) ka insomnia me ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai umauma. ʻO ka hōʻike ponoʻī ʻana e nā wahine i nā haʻawina nānā ʻana he mea maʻalahi ia i ka hewa a i ʻole ka huikau ʻole ʻia a no laila ke hana nei i kahi manaʻo pololei e pili ana i ka pilina ma waena o kēia mau ʻano hiamoe a me ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai umauma he mea paʻakikī loa ia.
Ua paʻi ʻia kahi noiʻi hou ma Iune 26 ma The BMJ e pili ana i ka noiʻi ʻana i nā hopena kumu o nā ʻano hiamoe i ka pilikia o ka loaʻa ʻana o ka maʻi ʻaʻai umauma me ka hoʻohana ʻana i ka hui pū ʻana o nā ʻano hana. Ua hoʻohana nā kānaka noiʻi i ʻelua mau kumuwaiwai epidemiological kiʻekiʻe nui - UK Biobank a me ke aʻo ʻana BCAC (Breast Cancer Association Consortium). Loaʻa i ke aʻo ʻana UK Biobank he 180,216 mau wahine i komo mai ka hanauna ʻEulopa a he 7784 o lākou i loaʻa ka maʻi ʻaʻai umauma. 228,951 mau wahine i komo, no ka hanauna ʻEulopa hoʻi, ma ke aʻo ʻana BCAC nona ka 122977 he mau hihia maʻi ʻaʻai umauma a me 105974 mau kaohi. Ua hāʻawi kēia mau kumuwaiwai i ke kūlana maʻi ʻaʻai umauma, nā mea hoʻohuihui (ʻaʻole i ana ʻia) a me nā loli genetic.
Ua hoʻopiha nā mea komo i ka nīnau nīnau i hoʻokomo pū ʻia me ka ʻike sociodemographic, nā ʻano nohona, ka mōʻaukala ʻohana, ka mōʻaukala lapaʻau, nā kumu physiological. Ma ka ʻaoʻao, ua hōʻike ponoʻī nā mea komo i kā lākou (a) chronotype ie makemake kakahiaka a ahiahi paha (b) ka lōʻihi hiamoe awelika a me (c) nā hōʻailona insomnia. Ua kālailai nā kānaka noiʻi i nā ʻano genetic e pili ana i kēia mau ʻano hiamoe ʻekolu (i ʻike hou ʻia i nā haʻawina genome-association nui) ma ka hoʻohana ʻana i kahi ʻano i kapa ʻia ʻo Mendelian Randomization (MR). ʻO MR kahi ʻano noiʻi analytic i hoʻohana ʻia e noiʻi i nā pilina kumu ma waena o nā mea pilikia hiki ke hoʻololi ʻia a me nā hopena olakino ma ka hoʻohana ʻana i nā ʻano genetic e like me nā hoʻokolohua kūlohelohe. ʻAʻole hiki ke hoʻopilikia ʻia kēia ʻano e nā mea hoʻohuihui i hoʻohālikelike ʻia me nā haʻawina nānā kuʻuna. ʻO kekahi mau mea i manaʻo ʻia he mau mea hoʻohuihui o ka pilina ma waena o nā ʻano hiamoe a me ka pilikia o ka maʻi ʻaʻai umauma , ʻo ia ka makahiki, ka mōʻaukala ʻohana o ka maʻi ʻaʻai umauma, ka hoʻonaʻauao, BMI, nā ʻano waiʻona, ka hana kino etc.
ʻO ka loiloi Mendelian o ka UK Biobank ʻikepili i hōʻike ʻia ʻo ka 'makemake kakahiaka' (ke kanaka e ala ana i ke kakahiaka nui a moe i ke kakahiaka nui i ke ahiahi) pili me ka haʻahaʻa haʻahaʻa o ka maʻi kanesa o ka umauma (1 liʻiliʻi wahine ma 100) i hoʻohālikelike ʻia i ke ahiahi. makemake'. Ua hōʻike ʻia nā mea liʻiliʻi liʻiliʻi e pili pū ana me ka lōʻihi o ka hiamoe a me ka insomnia. Ua kākoʻo pū ʻo Mendelian i ka ʻikepili BCAC i ka makemake kakahiaka a ua hōʻike hou ʻia ka lōʻihi o ka hiamoe ʻana, ʻo ia hoʻi ma mua o 7-8 mau hola e hoʻonui ai i ka pilikia o ka maʻi maʻi umauma. ʻAʻole maopopo nā hōʻike o ka insomnia. Ma muli o ka hāʻawi ʻana o ke ala MR i nā hopena hilinaʻi no laila inā loaʻa kahi hui, manaʻo ia he pilina pololei. Ua ʻike ʻia nā hōʻike e kūlike no kēia mau hui kumu ʻelua.
Hoʻohui ka haʻawina o kēia manawa i nā ala he nui e hiki ai ke hana i kahi loiloi e pili ana i ka hopena o ka moe i ka hopena o ka maʻi kanesa ma mua, me ka ʻikepili mai ʻelua mau kumuwaiwai kiʻekiʻe - UK Biobank a me BCAC a me ka lua, hoʻohana i ka ʻikepili i loaʻa mai ka hōʻike pilikino. a me nā ana o ka hiamoe i nānā pono ʻia. Eia hou, ua hoʻohana ka loiloi MR i ka helu kiʻekiʻe loa o nā SNP i ʻike ʻia i nā haʻawina hui genome-wide a hiki i kēia lā. ʻO nā ʻike i hōʻike ʻia he mau manaʻo koʻikoʻi no ka hoʻohuli ʻana i nā ʻano moe maikaʻi i ka lehulehu (ʻoi aku ka ʻōpio) i mea e hoʻomaikaʻi ai i ke olakino. Hiki i nā ʻike ke kōkua i ka hoʻomohala ʻana i nā hoʻolālā pilikino hou no ka hōʻemi ʻana i ka pilikia o ka maʻi kanesa e pili ana i ka hoʻopau ʻana i kā mākou ʻōnaehana circadian.
***
{Hiki iā ʻoe ke heluhelu i ka pepa noiʻi kumu ma ke kaomi ʻana i ka loulou DOI i hāʻawi ʻia ma lalo nei ma ka papa inoa o nā kumu i ʻōlelo ʻia}
Puna (s)
1. ʻO Richmond RC et al. 2019. Ke noiʻi nei i nā pilina kumu ma waena o nā hiʻohiʻona moe a me ka pilikia o ka maʻi maʻi umauma i nā wahine: Delian randomization study. BMJ. http://dx.doi.org/10.1136/bmj.l2327
2. UK Biobank. https://www.ukbiobank.ac.uk/
3. Hui Pū 'Ahahui Ma'i 'Ai 'Ai. http://bcac.ccge.medschl.cam.ac.uk/
